De cijfers
Het aantal banen groeit nog steeds en in de meeste vacatures wordt gevraagd om mbo’ers.
Dat is opvallend, want jarenlang werd gezegd dat mbo-functies niet meer relevant waren voor de arbeidsmarkt van de toekomst.
Uit nieuwe UWV-cijfers blijkt dat het aantal banen volgend jaar vooral groeit in Groot Amsterdam en Flevoland.
De vraag naar medewerkers met een mbo-opleiding groeit hard, terwijl de vraag naar hoogopgeleid personeel daalt. Waar vier jaar geleden nog 47% van alle onlinevacatures op hoogopgeleiden was gericht, is dat in de eerste helft van dit jaar nog maar 37%. Tegelijkertijd wordt in 49% van alle vacatures gezocht naar mbo’ers, een stijging van 9 procentpunt sinds 2015. Dit blijkt onderzoek dat Intelligence Group uitvoerde in opdracht van vacaturesite Jobrapido.

1 kandidaat, 14 vacatures
De ontwikkeling lijkt opvallend, omdat eerdere onderzoeken aantoonden dat er juist steeds meer vraag naar hogeropgeleiden is en niet naar mbo’ers. Zo schreef de Sociaal Economische Raad (SER) twee jaar geleden nog zich zorgen te maken over het middelbaar beroepsonderwijs. Want bijvoorbeeld in de administratieve- en ICT-sector was het carrièreperspectief niet rooskleurig, signaleerde de SER. Het advies luidde dat de focus van veel opleidingen praktijkgerichter moet worden.
Het beeld over het mbo is inmiddels achterhaald, blijkt nu. De banen die het moeilijkst opgevuld worden, zijn mbo-functies. Zo staan in de installatie- en onderhoudsbranche voor iedere kandidaat gemiddeld veertien vacatures open. En de grootste vraag is er naar klantenservicemedewerkers en productiemedewerkers; dat zijn geen banen waar kandidaten een hbo- of universitaire studie voor nodig hebben.

Volgens Geert-Jan Waasdorp, directeur van Intelligence Group, vond de kanteling plaats in het tweede kwartaal van 2016. ‘Daarvóór werd overal gezegd dat mbo’ers steeds minder kans maakten op een goede carrière, omdat hun banen weg geautomatiseerd zouden worden. Maar toen draaide het sentiment en stonden de werkgevers ineens weer aan de poorten van roc’s en mbo’s.’

Flexcontracten
Hij is niet erg verbaasd dat mbo’ers steeds gewilder zijn. Voor functies waar tijdens de financiële crisis voldoende hoogopgeleid personeel beschikbaar was, vallen werkgevers nu vanwege de krapte vaak terug op minder hoog opgeleide medewerkers. Bovendien speelt het type contract mee met de groei van het aantal vacatures in dit segment. Waasdorp: ‘Het gaat vaak om flexwerk, de mensen die hiervoor worden gezocht zijn makkelijk inwisselbaar en er is een hoge omloopsnelheid’, zegt hij. Hij is er somber over: ‘Een deel van deze groep wordt uitgewoond en behandeld als handelswaar. Ook daardoor is het aantal vacatures hoog.’
Maar de mythe dat mbo’ers in veel gevallen worden opgeleid voor werkloosheid, is volgens Waasdorp wel ontkracht. ‘Ook voor mensen die uitstromen bij administratieve en ICT-opleidingen is er werk genoeg’, zegt hij. ‘Denk alleen al aan de banken die jarenlang hebben gesneden in hun personeelsbestand maar nu weer heel veel mensen nodig hebben.’ Financiële instellingen staan te springen om personeel, onder andere vanwege de strenge controles op witwassen.

Gestage groei
Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie bij UWV, herkent de trend. Ook hij ziet dat de vraag naar lageropgeleiden groeit. Vooral in de schoonmaak- en horecabranche groeit het aantal vacatures gestaag, signaleert hij.
Ook het totale aantal banen zal blijven groeien, blijkt uit cijfers die het UWV woensdag naar buiten brengt. Hoewel de economische groei afvlakt, verwacht de uitkeringsinstantie dat er in 2020 105.000 banen bij komen, een groei van 1,2%. In de regio’s Groot-Amsterdam en Flevoland is de groei het sterkst, in Drenthe, Noord- en Midden-Limburg het kleinst.

Door: Elfanie toe Laer, FD